Καλή η θεωρία. Αλλά καλύτερη η πράξη
Στη θεωρία, πολλά ακούγονται λογικά. Μιλάμε για teamwork, συνεργασία, κουλτούρα, παρακίνηση, ηγεσία και κοινό όραμα. Όλα σωστά.
Στην πράξη όμως, καμία ομάδα δεν αποτελείται από ίδιους ανθρώπους. Και βέβαια, καμία ομάδα δεν αποδίδει απλώς και μόνο επειδή αποτελείται από «καλούς» ανθρώπους.
Κάθε manager, στην καθημερινότητα, καλείται να διοικήσει διαφορετικές προσωπικότητες, διαφορετικά κίνητρα, διαφορετικές ταχύτητες και διαφορετικές συμπεριφορές.
Εκεί βρίσκεται και η ουσία.
Στην πράξη, ο manager έχει απέναντί του διαφορετικούς τύπους ανθρώπων
Μέσα σε κάθε εργασιακό περιβάλλον συναντώνται συχνά άνθρωποι που λειτουργούν πολύ διαφορετικά μεταξύ τους, όπως:
- ο δημοφιλής και ο αντιδημοφιλής
- ο ομαδικός, ο ατομιστής και ο συγκεντρωτικός
- ο καινοτόμος και ο πιο «παλιάς κοπής»
- ο εύπιστος, ο δύσπιστος και εκείνος που αμφισβητεί τα πάντα
- ο αποτελεσματικός και ο μη αποτελεσματικός
- ο άνθρωπος που βοηθά ουσιαστικά και ο πιο εγωκεντρικός
- ο τίμιος και ο υπεκφεύγων
- ο αξιόπιστος και ο αναξιόπιστος
- ο νέος με ενέργεια και ο κουρασμένος επαγγελματίας
Αυτή είναι η πραγματικότητα των ομάδων. Δεν υπάρχουν μόνο ρόλοι και οργανόγραμμα. Υπάρχουν και άνθρωποι με διαφορετικό τρόπο σκέψης, δράσης και ανταπόκρισης.
Υπάρχουν επίσης και συγκεκριμένες συμπεριφορές που εμφανίζονται συχνά στις ομάδες
Μέσα στην καθημερινή λειτουργία μιας ομάδας, ο manager συναντά πολύ συχνά συμπεριφορές όπως:
- Lone Wolf
λειτουργεί ανεξάρτητα, εμπιστεύεται πολύ τον εαυτό του και συχνά προχωρά χωρίς να περιμένει τους άλλους - Hard Worker
κάνει το κάτι παραπάνω, δείχνει αντοχή, προσπαθεί, φορτώνεται ευθύνες και θέλει να εξελίσσεται - Problem Solver
ψάχνει λύσεις, κρατά τον λόγο του, μπαίνει στην ουσία και προσέχει τις λεπτομέρειες - Relationship Builder
επενδύει στις σχέσεις, ακούει, συνδέει ανθρώπους και βοηθά τη συνεργασία να λειτουργήσει καλύτερα - Challenger
αμφισβητεί, θέτει δύσκολες ερωτήσεις, ταρακουνά τη σκέψη και συχνά βλέπει πιο βαθιά από την επιφάνεια - Antitype
μένει στα γνωστά, αποφεύγει την πρωτοβουλία, δεν συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση και λειτουργεί πιο παθητικά
Το ζητούμενο δεν είναι η κρίση. Είναι η αναγνώριση και η σωστή διοίκηση
Το point δεν είναι να βάζει κανείς ετικέτες στους ανθρώπους ούτε να τους κρίνει βιαστικά.
Το πραγματικό ζητούμενο είναι να μπορεί ο manager:
- να αναγνωρίζει τι έχει απέναντί του
- να καταλαβαίνει τι κινητοποιεί τον κάθε άνθρωπο
- να βλέπει πότε μια συμπεριφορά είναι χρήσιμη και πότε γίνεται εμπόδιο
- να προσαρμόζει τον τρόπο επικοινωνίας και καθοδήγησης
Γιατί οι άνθρωποι δεν αποδίδουν όλοι με τον ίδιο τρόπο, ούτε χρειάζονται την ίδια προσέγγιση.
Ο κάθε τύπος χρειάζεται διαφορετική διαχείριση
Ένας Hard Worker συνήθως χρειάζεται:
- αναγνώριση
- ξεκάθαρη προοπτική εξέλιξης
- όρια, ώστε να μη φτάσει σε κόπωση
Ένας Problem Solver χρειάζεται:
- καθαρούς στόχους
- χώρο να σκεφτεί
- εμπιστοσύνη για να βρει λύση χωρίς υπερβολικό έλεγχο
Ένας Relationship Builder χρειάζεται:
- συνεργατικό περιβάλλον
- ρόλο γέφυρας μέσα στην ομάδα
- αξιοποίηση της ικανότητάς του να ενώνει ανθρώπους
Ένας Challenger χρειάζεται:
- να ακούγεται πραγματικά
- χώρο να εκφράζει διαφορετική οπτική
- σωστή διαχείριση, ώστε η έντασή του να μετατρέπεται σε αξία και όχι σε σύγκρουση
Ένας Lone Wolf χρειάζεται:
- σαφή όρια
- καθαρό πλαίσιο συνεργασίας
- υπενθύμιση ότι η ατομική αποτελεσματικότητα δεν αρκεί όταν λείπει η σύνδεση με την ομάδα
Και ένας πιο παθητικός ή κουρασμένος άνθρωπος χρειάζεται πρώτα διάγνωση της αιτίας:
- είναι θέμα κινήτρου;
- είναι θέμα κόπωσης;
- είναι θέμα ακατάλληλου ρόλου;
- είναι θέμα έλλειψης προσδοκιών και καθοδήγησης;
Η ομάδα δεν αποδίδει επειδή είναι καλή. Αποδίδει επειδή διοικείται σωστά
Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό σημείο.
Μια ομάδα δεν γίνεται αποδοτική μόνο επειδή έχει καλές προθέσεις ή επειδή οι άνθρωποί της είναι συμπαθείς, εργατικοί ή μορφωμένοι.
Αποδίδει όταν ο manager:
- ξέρει τους ανθρώπους του
- βλέπει έγκαιρα τις δυναμικές μέσα στην ομάδα
- προσαρμόζει την επικοινωνία του
- δίνει σωστούς στόχους στον σωστό άνθρωπο
- κατευθύνει χωρίς να ισοπεδώνει τις διαφορές
Η διοίκηση ανθρώπων στην πράξη δεν είναι θεωρητική άσκηση. Είναι καθημερινή παρατήρηση, κρίση, προσαρμογή και παρέμβαση.
Τι μπορεί να κάνει πρακτικά ένας manager
Για να περάσει κανείς από τη θεωρία στην πράξη, βοηθούν μερικά ουσιαστικά βήματα:
Βήμα 1: Παρατήρηση της ομάδας
Να παρατηρεί πώς λειτουργεί κάθε άνθρωπος σε πίεση, σε συνεργασία, σε αβεβαιότητα και σε ευθύνη.
Βήμα 2: Αναγνώριση μοτίβων συμπεριφοράς
Να εντοπίζει ποιος παίρνει πρωτοβουλία, ποιος αποφεύγει, ποιος ενώνει, ποιος συγκρούεται και ποιος στηρίζει πραγματικά το αποτέλεσμα.
Βήμα 3: Προσαρμογή επικοινωνίας
Να μη μιλά σε όλους με τον ίδιο τρόπο. Άλλος χρειάζεται σαφήνεια, άλλος αναγνώριση, άλλος πρόκληση, άλλος υποστήριξη.
Βήμα 4: Σωστή ανάθεση στόχων
Να ταιριάζει ο στόχος και ο τρόπος δουλειάς με το προφίλ και την ωριμότητα του κάθε ανθρώπου.
Βήμα 5: Έγκαιρη παρέμβαση
Να μην αφήνει προβληματικές συμπεριφορές να παγιώνονται, επειδή αργότερα επηρεάζουν όλη την ομάδα.
Βήμα 6: Αξιοποίηση των δυνατών σημείων
Να χρησιμοποιεί συνειδητά τα θετικά χαρακτηριστικά του κάθε ανθρώπου εκεί όπου μπορούν να προσφέρουν περισσότερο.
Βήμα 7: Συνεχής ανατροφοδότηση
Να δίνει feedback με ουσία, όχι μόνο όταν υπάρχει πρόβλημα, αλλά και όταν υπάρχει σωστή προσπάθεια και πρόοδος.
Κλείνοντας
Καλή η θεωρία, αλλά η διοίκηση ανθρώπων κρίνεται στην πράξη.
Και στην πράξη, μια ομάδα δεν αποδίδει επειδή είναι απλώς «καλή».
Αποδίδει όταν ο manager καταλαβαίνει ποιοι άνθρωποι βρίσκονται μέσα σε αυτήν, τι χρειάζεται ο καθένας και πώς πρέπει να τους καθοδηγήσει ώστε να λειτουργήσουν πραγματικά ως ομάδα.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να έχει κανείς απέναντί του τέλειους ανθρώπους.
Το ζητούμενο είναι να μπορεί να διοικεί σωστά τους πραγματικούς ανθρώπους που έχει.