Το όραμα από μόνο του δεν αρκεί
Πριν από κάποια χρόνια, σε μια συζήτηση με έναν επιχειρηματία, υπήρχε πολύ πάθος γύρω από το «όραμα» που είχε για την επιχείρησή του. Υπήρχε φιλοδοξία, ενέργεια και διάθεση να περιγράψει κάτι μεγάλο.
Υπήρχε όμως και κάτι ακόμη.
Πολλές γενικότητες. Πολλές αοριστίες. Πολλές έννοιες που ακούγονταν ωραίες, αλλά δεν πατούσαν σε κάτι συγκεκριμένο.
Ήταν από εκείνες τις περιπτώσεις που θυμίζουν αρκετά όσα διαβάζονται συχνά και σε εταιρικά sites:
- μεγάλα λόγια
- όμορφες διατυπώσεις
- έννοιες όπως ανάπτυξη, ποιότητα, καινοτομία, εξέλιξη
- αλλά χωρίς σαφή μετάφραση στην καθημερινή λειτουργία
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.
Το δύσκολο δεν είναι να περιγράψει κανείς ένα όραμα. Το δύσκολο είναι να το χτίσει
Στην πράξη, ένα όραμα δεν έχει αξία μόνο επειδή ακούγεται εμπνευσμένο. Έχει αξία όταν μπορεί να αποκτήσει μορφή μέσα στην πραγματικότητα της επιχείρησης.
Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να μετατραπεί σε κάτι συγκεκριμένο:
- σε μακροπρόθεσμους στόχους
- σε μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες
- σε σχέδια και ενέργειες
- σε διαδικασίες
- σε συστήματα διοίκησης
- σε σαφείς ρόλους
- στους κατάλληλους ανθρώπους
- σε κουλτούρα και αξίες που να εφαρμόζονται στην πράξη
Αλλιώς, το όραμα μένει μια αφήγηση που ακούγεται καλά, αλλά δεν οδηγεί πουθενά.
Η πραγματική αξία του οράματος φαίνεται στην εφαρμογή
Ένα ουσιαστικό όραμα δεν πρέπει να αιωρείται πάνω από την επιχείρηση σαν σύνθημα. Πρέπει να φαίνεται μέσα στις καθημερινές αποφάσεις και στον τρόπο λειτουργίας.
Πρέπει να απαντά έμπρακτα σε ερωτήματα όπως:
- Πού θέλει να πάει η επιχείρηση
- Τι πρέπει να επιτύχει σε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα
- Ποια βήματα πρέπει να γίνουν
- Ποιοι άνθρωποι χρειάζονται
- Με ποιες αρχές θα λειτουργεί
- Ποιες συμπεριφορές είναι αποδεκτές και ποιες όχι
- Τι είδους ικανότητες και δεξιότητες πρέπει να χτιστούν
Γιατί τελικά, το όραμα δεν είναι μόνο κατεύθυνση. Είναι και πλαίσιο λειτουργίας.
Το όραμα πρέπει να διαμορφώνει και κουλτούρα
Μια επιχείρηση δεν χρειάζεται μόνο έναν προορισμό. Χρειάζεται και έναν συγκεκριμένο τρόπο να κινείται προς αυτόν.
Εδώ μπαίνει ο ρόλος της κουλτούρας και των αξιών.
Αν το όραμα είναι σοβαρό, τότε επηρεάζει:
- τον τρόπο που επικοινωνούν οι άνθρωποι
- τον τρόπο που συνεργάζονται
- τον τρόπο που παίρνονται αποφάσεις
- τον τρόπο που ασκείται η διοίκηση
- τον τρόπο που αντιμετωπίζονται τα λάθη, η υπευθυνότητα και η συνέπεια
Με άλλα λόγια, ένα αληθινό όραμα δεν μένει σε επίπεδο έμπνευσης. Ορίζει αποδεκτές συμπεριφορές και χτίζει σταδιακά ικανότητες, δεξιότητες και χαρακτήρα μέσα στην ομάδα.
Οι επιχειρήσεις δεν αναπτύσσονται με αφηγήσεις
Με τα χρόνια, γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο ότι το όραμα από μόνο του δεν αρκεί.
Αν δεν μπορεί να μεταφραστεί σε πράξη:
- δεν δίνει κατεύθυνση
- δεν παράγει αποτελέσματα
- δεν οργανώνει ανθρώπους
- δεν δημιουργεί συνέπεια
- δεν χτίζει κουλτούρα
- δεν οδηγεί σε πραγματική ανάπτυξη
Και κάπου εκεί χρειάζεται να ειπωθεί κάτι πολύ απλό αλλά ουσιαστικό:
Αν δεν μπορεί να μεταφραστεί σε πράξη, δεν είναι όραμα. Είναι απλώς αφήγηση.
Οι επιχειρήσεις όμως δεν αναπτύσσονται με αφηγήσεις. Αναπτύσσονται με συστηματική δουλειά, συνέπεια και ανθρώπους που ξέρουν τι χτίζουν.
Το όραμα χρειάζεται διοικητική μετάφραση
Πολλές φορές οι επιχειρηματίες ή τα στελέχη μιλούν για το πού θέλουν να φτάσουν, αλλά όχι για το πώς θα φτάσουν εκεί.
Και όμως, αυτό είναι το πιο κρίσιμο σημείο.
Για να αποκτήσει το όραμα «σάρκα και οστά», χρειάζεται διοικητική μετάφραση:
- από την ιδέα στον στόχο
- από τον στόχο στο σχέδιο
- από το σχέδιο στη δράση
- από τη δράση στη μέτρηση
- από τη μέτρηση στη διόρθωση
- από τη διόρθωση στη σταθερή βελτίωση
Εκεί ξεχωρίζει μια επιχείρηση που απλώς ονειρεύεται από μια επιχείρηση που χτίζει πραγματικά.
Τι μπορεί να κάνει πρακτικά μια επιχείρηση
Για να μη μένει το όραμα στον αέρα, αξίζει να γίνουν μερικά ουσιαστικά βήματα:
Βήμα 1: Να αποσαφηνίσει τι σημαίνει το όραμα στην πράξη
Να μετατραπεί από γενική διατύπωση σε συγκεκριμένη κατεύθυνση με πραγματικό περιεχόμενο.
Βήμα 2: Να το σπάσει σε στόχους
Να οριστούν μακροπρόθεσμοι και μεσοπρόθεσμοι στόχοι που να δείχνουν με σαφήνεια τι πρέπει να επιτευχθεί.
Βήμα 3: Να το συνδέσει με ενέργειες
Να μην μείνει μόνο στη στρατηγική πρόθεση, αλλά να συνοδευτεί από συγκεκριμένα σχέδια και βήματα εφαρμογής.
Βήμα 4: Να το στηρίξει με διαδικασίες και συστήματα
Να δημιουργηθεί τρόπος οργάνωσης, παρακολούθησης και διοίκησης που να υποστηρίζει την κατεύθυνση της επιχείρησης.
Βήμα 5: Να το περάσει στους ανθρώπους
Να είναι ξεκάθαρο ποιοι άνθρωποι χρειάζονται, τι περιμένει η επιχείρηση από αυτούς και ποιες συμπεριφορές θέλει να ενισχύσει.
Βήμα 6: Να το συνδέσει με την κουλτούρα
Να μη μείνει το όραμα σε ένα κείμενο, αλλά να αποτυπώνεται στην καθημερινή νοοτροπία και στον τρόπο λειτουργίας.
Βήμα 7: Να το επανεξετάζει τακτικά
Να υπάρχει τακτικός έλεγχος για το αν αυτό που περιγράφεται ως όραμα όντως μετατρέπεται σε πράξη και αποτέλεσμα.
Κλείνοντας
Το όραμα είναι σημαντικό. Αλλά δεν αρκεί να εμπνέει. Πρέπει και να οργανώνει.
Γιατί όταν δεν μπορεί να μεταφραστεί σε στόχους, σχέδιο, διαδικασίες, ανθρώπους και κουλτούρα, τότε μένει απλώς ένα ωραίο αφήγημα.
Και οι επιχειρήσεις δεν αναπτύσσονται με αφηγήσεις.
Αναπτύσσονται με συστηματική δουλειά, συνέπεια και ανθρώπους που ξέρουν τι χτίζουν.